Go to ...

Newsy Polska i Świat

Wolne polskie media bez cenzury

Wrzesień 23, 2018

Socjocentryzm i Krytyczne Myślenie


Artykuł hiszpańskiego autora, Hosé Enebral Fernández’a na temat socjocentryzmu i cech niezależnego krytycznego myślenia, opublikowany na portalu Open Mind. Zachęcam do refleksji!

Socjocentryzm i Krytyczne Myślenie

Jeszcze nim został papieżem, Papież Franciszek mówił o powoływaniu się na siebie i nawet, pewnym narcyźmie w Kościele, i o konieczności zaprzestania introwersji i zaakceptowaniu świata zewnętrznego. Nie ma wątpliwości, że jego opinie, jeszcze jako kardynała, z pewnością były uzasadnione. Może być również uzasadnione, podobne potępienie, niektórych grup w świeckim świecie, w którym korporatywizm i socjocentryzm*1., zdają się dominować. Można powiedzieć, że niektóre zgromadzenia, grupy, stowarzyszenia, wszystkich różnych rozmiarów i profili – można by rzec, przyjmują orientację auto odniesień, w postrzeganiu rzeczywistości, i – w istocie – rodzaj narcyzmu.

Photo: Nacho Arteaga on Unsplash

Ryzyko Socjocentryzmu

Traktujemy tę tendencję do socjocentryzmu jako naturalną w grupach jakiegokolwiek rodzaju, zarówno  społecznych, religijnych lub zawodowych, ale musimy być czujni w przypadku potrzeby neutralizacji pewnych ekscesów. Choć tematy ogólne członków tych grup są skomplikowane dla analizy i syntezy, to da się wyróżnić, następujące cechy socjocentryzmu:

Zawężone postrzeganie rzeczywistości.
Prawie aroganckie poczucie własnej wartości.
Inny – każdy, kto jest inny-jest postrzegany z podejrzliwością i nieufnością.
Są przekonani, że posiedli prawdę, że mają rację.
Mogą przyjmować skrajne pozycje i aspiracje.
Liderzy są zaangażowani w tworzenie zbiorowej myśli.
Stosują właściwą sobie, przenikliwą i czasami skandaliczną retorykę.

Profil Krytycznego Myśliciela

Byłem zadowolony, wiele lat temu, kiedy spotkałem się z tym terminem,  przeglądając dokumenty związane z ruchem krytycznego myślenia. Eksperci Richard Paul i Linda Elder, autorzy “The Miniature Guide to Critical Thinking”( „Miniaturowy Przewodnik Krytycznego Myślenia”), dostępny w Internecie, podkreślili konieczność przezwyciężenia przez adeptów krytycznego myślenia, zwykłej tendencji do egocentryzmu i socjocentryzmu. Przy okazji, przymiotnik „krytyczny” jest czasami używany do określenia myśliciela, którego postrzegamy jako niezależnego, rygorystycznego, wnikliwego, dobrze poinformowanego i rozsądnego (jak wskazał inny ekspert, Peter Facione, w “Critical Thinking: What It is and Why It Counts ( „Krytyczne Myślenie: Co to jest i Dlaczego to ma Znaczenie”). Więc może warto krótko stwierdzić, że krytyczny myśliciel:

Nie szuka potknięć lub błędów, a szuka prawdy.
Nie akceptuje powierzchownego podejścia, ale głęboko rozpatruje zagadnienia.
Nie wyraża stosunku negatywnego, ale jest okrywczy .
Nie akceptuje automatycznie informacji, przed jej weryfikacją.
Nie wyciąga pochopnych wniosków, ale wymaga czasu, aby się upewnić.
Nie jest uparty i niewzruszony, ale rozsądny i otwartogłowy.
Nie jest przekonany o własnym trafnym osądzie, ale zmierza do niego.
Nie jest skłonny do formułowania zarzutów, ale waha się i zastanawia.
Nie rodzi nieufności i braku bezpieczeństwa, a wręcz przeciwnie.
Nie szuka kozłów ofiarnych, a analizuje przyczyny i skutki.
Nie pozwala sobie ulec uprzedzeniom i stereotypom mentalnym, ale zdaje sobie sprawę z ich zagrożenia.
Nie pozwala nikomu myśleć za siebie, ale pielęgnuje wrażliwą poznawczą niepodległość.

Image:  CC0 Creative Commons

Można zauważyć, że ten profil autonomicznego myśliciela, kogoś kto jest znacząco samokrytycznym i świadomym  swoich uprzedzeń, ma niewiele wspólnego z opisanym powyżej, scenariuszem socjocentrycznym. Krytyczni myśliciele logicznie stanowią część grup, ale dostrzegają słabości socjocentryzmu; jeśli czują się nieswojo, zwykle, w końcu, dystansują się, być może, w następstwie, doznania  podejrzeń, odrzucenia, a nawet wrogości ze strony grupy.

Refleksja

Krytyczne myślenie jest zadaniem oczekującym rozwiązań w dziedzinie edukacji, i jest ważną siłą w naszych profilach zawodowych w XXI wieku, jak podkreślono  na Forum w Davos. Można powiedzieć, że rozwój osobisty, obejmuje kontrolę nad naszym życiem osobistym, postrzeganiem rzeczywistości i naszych procesów myślowych. My wszyscy, musimy być w stanie, osiągnąć –zawsze na solidnej podstawie, nasze własne prawdy (wnioski, opinie, przekonania, wartości, zasady moralne, i tak dalej), wiedząc przy tym, że są one jedynie naszymi własnymi, choć możemy być zadowoleni z tego faktu.

Nawet pomimo faktu, że możemy mieć potajemnie pewność, że posiadamy prawdę lub rację, powinniśmy być w stanie szanować inne punkty widzenia, nie doświadczać pokusy narzuania własnych. Musimy być w stanie uzasadniać przez przekonujące argumenty,  – obronę swoich pozycji, ale musimy to robić (nie nie kwestionując naszych stanowczych przekonań, gdy jest to konieczne( rozważnie, lakoniczne, z szacunkiem i chęcią wysłuchania innych). Nasz wzrost i rozwój jako ludzi, jak się wydaje, opiera się na współistnieniu, w szacunku, a nawet na współczuciu i solidarności. Czytelnik powinien wybaczyć to teoretyzowanie w poprzednim paragrafie, ale ono toruje drogę do tego, co należy.

To było moje osobiste doświadczenie, które doprowadziło mnie do tego, że samokrytyczna pozycja Papieża Franciszka, była uzasadniona. Nowy statut Światowej Konfederacji Byłych Uczniów  Misji Salezjan (opracowany w Rzymie, w miejscu siedziby Zgromadzenia) wezwał nas aby”bronić za wszelką cenę, w duchu społecznego, politycznego i finansowego zaangażowania” w takie „bezdyskusyjne” wartości, jak” życie, wolność i prawda”, a także w „walkę przeciwko niesprawiedliwości i obojętności…”. Stowarzyszenie byłych uczniów przyjęło uroczyście zobowiązujący manifest ochrony prawdy za wszelką cenę, który wywołał we mnie pewne uczucie dyskomfortu, którego mi jeszcze trzeba się pozbyć.

 

Imagen, Andrey Larin on Unsplash

Nie, nie możemy wierzyć sobie, że jesteśmy w posiadaniu prawdy, chociaż możemy jej wyglądać i cenić, a nawet, być może, dzielić z grupą. Jeśli jesteśmy członkami grupy – społecznej, religijnej lub zawodowej, o wysokiej lub niskiej operacyjnej intensywności , dużej czy małej – musimy uświadomić sobie tę naturalną tendencję do socjocentryzmu, auto-odniesienia, do tego, aby widzieć rzeczy w określonym świetle i wierzyć, że to  właściwy i jedyny uprawomocniony sposób. W imię zrównoważenia, obiektywizmu, szacunku do innych, musimy ćwiczyć krytyczne myślenie;  pozwalające nam być bohaterami naszych własnych procesów myślowych i naszego życia, myśleć za siebie, i dochodzić do bardziej osobistych i solidnych wniosków.

José Enebral Fernández*2.

——————-

Przypisy:

*1.Socjocentryzm: skłonność do przyznawania wyższości lub słuszności własnej grupie społecznej.

*2.José Enebral Fernández rozpoczął swoją działalność zawodową w 1972 roku w Instytucie Badawczym Research Center of International Telephone & Telegraph  w Madrycie, w zakresie nowych technologii i metod nauczania. Publikował artykuły w czasopismach drukowanych, takich jak Dirección Y Progreso (APD), Capital Humano, Dirigir Personas, Training & Development Digest, Learning Review, Nueva Empresa, Cambio Financiero, Visión Humana, Coaching Magazine, ObservatorioRH, Focus, Know Square i innych, a także w licznych mediach elektronicznych. Główne punkty jego osobistej i zawodowej kariery obejmują: • techniczny inżynier w dziedzinie elektroniki z politechniki w Madrycie. * Dalsze szkolenie w ITT, Eurofórum i ESIC. * Nauczanie . * Konstruktor systemów kształcenia online. * Konsultant w dziedzinie kształcenia ustawicznego. * Wykładowca na różnych forach i w miastach Hiszpanii i Argentyny. * Know Square Award za najlepszy korporacyjny artykuł 2016 roku, opublikowany przez Think Tank.

Źródło:


https://www.bbvaopenmind.com/en/sociocentrism-and-critical-thinking/
Sociocentrism and Critical Thinking
José Enebral Fe
rnández
11 June 2018

—————–

Wybór,tłumaczenie i opracowanie: bezmetki
Rozpowszechnianie zawartości przetłumaczonych materiałów:
dozwala się wyłącznie na darmowych
platformach elektronicznych, ze wskazaniem
adresu tekstu źródłowego i nick’a autora tłumaczenia.

czytaj cały artykuł...

Więcej artykułów od globalizacja