Bodziszki to niepozorne, urokliwe rośliny obecne od stuleci w zielarstwie europejskim – dziś nieco zapomniane. W tradycyjnym zielarstwie używano najczęściej bodziszek cuchnący [Geranium robertianum], ale i krwisty [G. sanguineum], leśny [G. sylvaticum], a lokalnie łąkowy [G.pratense]
Owoce bodziszka przypominają długi dzióbek żurawia — stąd botaniczna nazwa Geranium od greckiego geranos -„żuraw”. Kiedy nasiona dojrzewają owoc wysycha,
w jego tkankach narasta napięcie i nasiona zostają zostają dosłownie wystrzelone, nawet na kilka metrów. Często przy dotknięciu przez zwierzę, człowieka albo pod wpływem słońca i suchego powietrza. W ten sposób roślina się rozsiewa.
Bodziszki
Bywa, że najciekawsze zioła rosną przy starych płotach albo skrajach wilgotnych łąk. Do nich należy bodziszek cuchnący – roślina o czerwieniejących łodygach i ostrym zapachu. Lokalnie zwany robertowym zielem, pychawcem, żurawim lub bocianim noskiem występuje pospolicie na terenie całego kraju. Drugi człon nazwy botanicznej pochodzi od św. Roberta, XI-wiecznego zielarza, opata i założyciela zakonu cystersów.
Spotykany w miejscach zacienionych, zaroślach, lasach, wąwozach, parkach, rumowiskach, przy płotach i torach kolejowych. Często w miejscach gdzie biegną linie energetyczne, ponoć ma zdolność pochłaniania szkodliwego promieniowania. W zanieczyszczonych glebach rozkłada metale ciężkie.
Na polskich łąkach rośnie bodziszek łąkowy. Energetycznie chłodniejszy, napary z niego stosowano na „gorący brzuch, do płukania gardła i okładów na opuchlizny.
Z kolei Bodziszek krwisty, przez swoje czerwone barwy, uchodził za roślinę szczególnie związaną z krwią i gojeniem. Geranium sanguineum występuje w miejscach kamienistych, na suchych zboczach, w zaroślach, widnych lasach i słonecznych skrajach.
Bodziszki kwitną całe lato, od wiosny, do późnej jesieni, kwiaty chętnie odwiedzane przez pszczoły. Najczęściej w zielarstwie wykorzystywano ziele – łodygi, liście, kwiaty, rzadziej korzenie. Bodziszki cuchnące charakteryzuje zatęchły aromat, odstraszający niektóre zwierzęta i owada. Do potartej listkami skóry komary się nie zbliżą.
W tradycyjnym zielarstwie
Od starożytności ceniono bodziszki za zdolność wzmacniania tkanek i ściągania nadmiaru wilgoci. W czasach, gdy medycyna bardziej obawiała się gnicia niż gorączki, rośliny o cierpkim smaku i mocnym zapachu uchodziły za cenne remedium. Uważano, że „krew hamują, osuszają wilgoć, wrzody czyszczą i rany zamykają”
John Gerard w XVI wieku pisał: ” Ziele św. Roberta wilgoci zbyteczne osusza, powstrzymuje krwawienia i jest dobre na zgniłe rany i stare wrzody.” Nicholas Culpeper zalecał na ból zębów, dziąseł i wrzodów żołądka. W średniowieczu bodziszki stosowano do oczyszczania ze „zgnilizny i wilgoci”, przy zepsuciu brzucha i odpędzania choroby. Do tamowania krwawień, na rany, biegunki, siniaki, zastrzały, „przy zepsuciu brzucha”, do płukanek gardła, jamy ustnej i w okładach na podrażnienia stanem zapalnym.
Profil energetyczny
Smak: ostry, cierpki, gorzki stymulujący, słodkawy
Energetyka: chłodzi, wewnętrznie osusza, zewnętrznie nawilża
Tkanki: wątroba, nerki, śledziona
Działanie: Usuwa nadmiar gorącej wilgoci, stagnację, stymuluje ruch, hamuje nadmierną produkcję wydzielin, napina luźne tkanki
Bodziszki działają stabilizujące na luźne tkanki, przywracają im formę. Neutralizują i usuwają toksyny. Działają moczopędnie, zmniejszają krwawienia, biegunki, produkcję śluzu. Aktywują procesy oczyszczania wątroby, stymulują ruch w tkankach objętych letargiem, napinają je. Zmniejszają obrzęki, ropnie, czyraki. Poprawiają stan skóry, śluzówek jelit, żołądka, narządów moczowo-płciowych. Wzmacniają śledzionę i radzenie sobie z wirusami, patogenami. Nie zaleca się w ostrych infekcjach, z objawami wilgotnego ciepła.
Co mówi współczesna nauka
Bodziszki zawierają m.in garbniki, flawonoidy, kwasy fenolowe, rutynę, olejki eteryczne i jak wszystkie pelargonie, geraniinę o działaniu przeciwbiegunkowym. Bodziszek cuchnący ma najwięcej olejków eterycznych i garbników – odpowiadających za napinanie rozluźnionych tkanek, tracących kształt, jędrność.
Działanie: silnie antyoksydacyjne, przeciwwirusowe, przeciwzapalne, odtruwające, przeciwnowotworowe,[1], [2], tonizujące, ściągające, przeciwkrwotoczne, moczopędne, przeciwbiegunkowe, przeciwzakrzepowe, przeciwcukrzycowe. Zastosowania:
- Owrzodzenia skóry, siniaki, zastrzały, ropnie, czyraki, oparzenia, wysypki, opryszczka, grzybica,
- Zapalenie jamy ustnej, gardła, oczu, krwotoki z nosa i narządów wewnętrznych,
- Rozstrój żołądka, zapalenie błon śluzowych. Przewlekłe biegunki, infekcje jelitowe, bóle brzucha, jelita nadwrażliwe, hemoroidy
- Stany zapalne dróg moczowych i nerek, kamica moczowa
- Wrzody żołądka i dwunastnicy, nowotwory, rak żołądka, wewnętrzne obrzęki,
- Żółtaczka, niewydolność, marskość, stłuszczenie wątroby
- Zapalenie dróg rodnych, nadmierna laktacja, krwawienia poporodowe
- Przewlekłe zmęczenie, osłabiona odporność, depresja
Praktyczne zastosowania
Bodziszki to rośliny jadalne. Świeże listki można spożywać na surowo lub zaparzać w herbatkach. Moczenie stóp w wywarze pomaga usuwać toksyny, metale ciężkie i skutki promieniowania. Zielarze zalecają osobom poddanym wielokrotnie naświetlaniom, narażonym na promieniowanie podczerwone i mikrofalowe.
Napar
Łyżkę ziela zalewa się szklanką wrzątku. Zaparza 10 minut pod przykryciem i przecedza. Pije się 3-6 razy dziennie 1/2 szklanki przy biegunkach, nieżycie żołądka i jelit. Zewnętrznie stosuje do przemywania oczu, skóry i okolic intymnych.
Wyway z bodziszka
Wywar ma podobne zastosowania. Gotuje się kwadrans na wolnym ogniu. Przy nowotworach przewodu pokarmowego 4 łyżki świeżego ziela zalewa się szklanką wody. Gotuje 10 minut i parzy pod przykryciem pół godziny. Stosuje 3 szklanki dziennie podzielone na mniejsze porcje. Bodziszki są cierpkie, ściągające rzadko używano ich samotnie dłuższy czas, najczęściej łączono z innymi ziołami.
- Na gardło i jamę ustną – z szałwią, hyzopem, tymiankiem, rumiankiem, babką lancetowatą
- Do okładów i przemywań skóry – z nagietkiem, żywokostem, przywrotnikiem, krwawnikiem
- Na słaby żołądek, biegunki – z krwawnikiem, korą dębu, pięciornikiem, miętą
- Do oczyszczenia wiosennego, na złą krew: z liściem brzozy, pokrzywą, krwawnikiem
- Cierpkość równoważono: miodem, melisą, miętą, kwiatem lipy
Nalewka z bodziszka cuchnącego
Podsuszone ziele lub korzenie zalewa się wódką w proporcji 1:5. Maceruje dwa tygodnie codziennie wstrząsając. Stosuje 5 ml rozcieńczonych w wodzie do 3 razy dziennie.
Receptura wzmacniająca z jajkiem
Łodyżki i listki zebrane wiosną drobno posiekać. Wymieszać ze świeżym żółtkiem wiejskiego jajka. Przyjmuje się rano na pusty żołądek starannie przeżuwając, pomaga w dolegliwościach przewodu pokarmowego, błon śluzowych, słabej odporności i bólach stawów, kości.
Smarowidło na skórę
Kwitnące, naziemne części ziela rozciera się w moździerzu na miazgę. Miesza z oliwą z oliwek, tranem albo masłem shea. Stosuje na trądzik, wypryski, owrzodzenia, trudno gojące się rany.
Hemoroidy
Przygotować napar z ziela i ostudzić. Dodać 30 kropli nalewki z kasztanowca i ruszczyka kolczastego. Nasączony w mieszance wacik umieszcza na chorych tkankach, stosuje codziennie do zagojenia. Przechowywać w lodówce.
Gardło, jama ustna
Wymieszać w równych ilościach bodziszek cuchnący, szałwię i hyzop. Łyżkę mieszanki zaparza się 10 minut w 150 ml wody. Stosuje do płukania gardła i jamy ustnej 2-4 razy dziennie. Pomaga obrzęku gardła, stanach zapalnych, anginie, chorobach dziąseł, owrzodzeniach.
Dolegliwości jelit
Wymieszać w równych częściach rumianek, bodziszek, nasiona kopru włoskiego i mięty pieprzowej. Łyżkę mieszanki parzyć 10 minut w szklance wrzątku. Pije się gorący napar małymi łykami kilka razy dziennie. Stosuje przy rozstroju żołądka i jelit, biegunkach, nieżytach, jelicie wrażliwym.
Przeciwskazania: Należy uważać przy zażywaniu leków rozrzedzających krew.
The post Bodziszki pełne uroku i leczniczej mocy – dawne receptury appeared first on Sekrety-zdrowia.org.