Łuskiewnik różowy [Lathraea squamaria] jest niezwykle ciekawą rośliną o silnym, tradycyjnie cenionym działaniu leczniczym. Większość życia spędza pod ziemią, pasożytując na korzeniach innych roślin.
Tylko na krótki czas, w okresie kwitnienia, wyłania się ponad powierzchnię, rozsiewa zarodniki i ponownie „chowa się” przed wzrokiem.
Nazwa botaniczna pochodzi od greckiego lathraios – „ukryty”, co odnosi się do jej podziemnego trybu życia i niemal niewidocznej obecności przez większą część roku. Drugi człon, squamaria, wywodzi się od łacińskiego squama – „łuska” i nawiązuje do charakterystycznego, łuskowatego wyglądu rośliny.
Coraz rzadziej występuje w lasach i zaroślach i uznawany jest za gatunek zagrożony. Wyrasta w pobliżu drzew i krzewów liściastych, najczęściej w sąsiedztwie olch, lip, osik, dębów i czeremch. Rzadziej spotykany jest przy leszczynach, bukach, topolach, wierzbach, dereniach i wiązach. Odnotowano również przypadki pasożytowania na korzeniach jabłoni w sadach. Żywiąc się sokami roślin żywicielskich, może prowadzić do ich osłabienia.
Łuskiewnik różowy
Zaliczany jest do roślin pasożytniczych z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae). Łuskiewnik żyje bardzo długo – nawet 70–80 lat – i ma niezwykle nietypowy wygląd. Z ziemi wyrastają grube, różowawe, jakby „kudłate” kwiatostany. Roślina nigdy nie wytwarza zielonych liści i nie zawiera chlorofilu, dlatego nie przeprowadza fotosyntezy.
Jej łodygi i listki są białawe, przypominające łuski – stąd polska nazwa. Łuski te wydzielają substancje, które stanowią pożywienie dla chrząszczy, ślimaków i innych bezkręgowców. Ich obecność oraz niezwykły sposób odżywiania rośliny wzbudzały dawniej przypuszczenia, że łuskiewnik może być rośliną mięsożerną.
Ssawkami przysysa się do korzeni drzew i krzewów liściastych, skąd pobiera wodę oraz niezbędne składniki odżywcze. Mając stały dostęp do pokarmu mógłby niemal całe życie spędzać pod ziemią. Jednak dla przetrwania samo odżywianie nie wystarcza – konieczne jest wydanie potomstwa. Dlatego od czasu do czasu łuskiewnik zmuszony jest wyłonić się na powierzchnię.
Jego bogate w nektar kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i trzmiele. Wkrótce po zapyleniu roślina wytwarza torebki nasienne z drobnymi, jak mak, nasionami. Po ich rozsianiu nadziemne pędy zamierają i znikają bez śladu.
Roślina ponownie „chowa się” pod ziemię na wiele miesięcy, nawet lat. Jej silnie rozgałęzione kłącza mogą zajmować obszar kilkunastu metrów kwadratowych. Kwitnące pędy pojawiają się od marca do maja, przez resztę roku łuskiewnik pozostaje całkowicie niewidoczny. Miejsca jego występowania znane są zwykle tylko nielicznym zielarzom.
W tradycyjnym zielarstwie
Owianą tajemnicą roślinę od wieków ceniono za jej właściwości lecznicze w Rosji i wschodniej części Europy. W dawnych czasach łuskiewnik zabierano w drogę jako ochronę przed wszelkim nieszczęściem. Wierzono, że jego korzenie mają moc odpierania demonicznych sił.
W zielarstwie wykorzystywano całą roślinę części podziemne. Korzenie stosowano na ból, zęba, przeziębienie, katar i jako środek uspokajający. W tradycji ludowej przypisywano mu działanie odblokowujące, poprawiające krążenie. „Śledzionę zgrubiałą łagodzi i krew porusza„. Uważano że rozprasza zastoje „na opuchlizny i twardości przykładany bywa, zmiękcza je i usuwa„.
Najczęściej przy zapaleniu wątroby i marskości, nowotworach, wodobrzuszu, obrzękach, do uśmierzania „bólów skrytych i wewnętrznych”. Jego podziemny sposób życia sprawił, że stosowano przy: chorobach „utajonych”, trudnych do uchwycenia, zdiagnozowania i długo rozwijających schorzeniach.
Profil energetyczny
Smak: lekko gorzki, cierpki
Energetyka: chłodzi, lekko osusza
Tkanki: krew, limfa, śledziona, wątroba, nerki, tkanki głębokie (ukryte procesy)
Działanie: rozprasza zastój, porusza krew i głębokie płyny, usuwa blokady, obrzęk tkanek, zgrubienie, zmniejsza pitta „gorąco krwi”.
Łuskiewnik działa powoli w głębi, nie jako zioło odżywcze, lecz poruszające i oczyszczające, rozpraszające to co „zalega”. Uważa się, że jego siła tkwi w tym, że sam żywi się i pobiera energię z innych roślin.
Największe doświadczenie w używaniu korzeni i ziela ma rosyjska medycyna ludowa. Stosuje w leczeniu bezpłodności, chorób nerek, schorzeń układu rozrodczego u kobiet i mężczyzn. Przy słabym napięciu mięśni dna miednicy, zaburzeniach miesiączkowanie i przeroście gruczołu krokowego. Dla dla usuwania nadmiaru płynów, pobudzania pracy wątroby, nerek i serca.
Co mówi nauka
Nie ma zbyt wiele badań dotyczących składu chemicznego i właściwości farmakologicznych. Wiadomo, że ekstrakty wodne mają działanie przeciwnowotworowe, żółciopędne i moczopędne.
Opracowanie naukowe Moskiewskiego Uniwersytety Medycznego [1] prezentuje eksperymentalne in vivo przykłady korzystnego działania przy chorobach nerwicowych z zaburzeniami czucia, libido, stwardnienia rozsianego i depresji. Podane są sposoby dawkowania wraz z łączeniem z innymi roślinami [2].
Łuskiewnik zawiera glikozydy fenyloetanoidowe, irydoidowe, skrobię, flawonoidy, kwasy tłuszczowe, kwas kawowy, galusowy, elagowy, ferulowy. W zależności na jakich roślinach pasożytuje, zawiera ich metabolity. Np. jeśli na wierzbach – związki salicylowe.
Roślina zawiera sporo związków alkilujących, które nie zabijają komórek nowotworowych ale je „rozbijają” na kawałki. Zdaniem nieżyjącego już światowej sławy francuskiego onkologa Georges Mathé jest to znacznie korzystniejsze w leczeniu nowotworów.
Dr H. Różański podaje, że w badaniach in vitro łuskiewnik wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, przeciwbólowe, uspokajające, przeciwpadaczkowe. M.in działa rozkurczowo, rozluźniająco, mikrorelaksująco na wszelkiego rodzaju nerwice. Likwiduje stany zapalne i hamuje reakcje autoimmunologiczne.
Z opracowania ze strony UMK w Toruniu:
Łuskiewnik różowy Lathraea squamaria L. działa przeciwpadaczkowo, przeciwzapalnie, przeciwgorączkowo, napotnie, bakteriobójczo, uspokajająco, przeciwtrądzikowo, grzybobójczo, przeciwbólowo, rozkurczowo (na mięśnie gładkie i szkieletowe) i moczopędnie.
W dawnej medycynie (XVII–XVIII wiek) znany pod nazwą Radix Dentariae, R. Anblati seu R. Squamariae (w Farmakopeach Germańskich: Zahnwurzel (korzeń zęba), Maiwurzel (korzeń majowy – okres kwitnienia i ewentualnego zbioru), lub Schuppenwurzel (korzeń łuski). Wykorzystywany był do
leczenia padaczki, mimowolnego drżenia mięśni szkieletowych, skąpych i bolesnych miesiączek u młodych szczupłych i osłabionych kobiet, kolek i choroby wrzodowej Łuskiewnik różowy przyjmowany był doustnie w formie wodnych wyciągów (odwar lub napar): 10–20 g surowca na 1 litr wody
[160]. H. Różański i W. R. Kowalski [162] podczas prac doświadczalnych stosowali wywar sporządzony z 50 g surowca na 500 ml wody, który był przyjmowany w dawce 50 ml co 8 godzin przez 2–7 dni, zależnie od objawów chorobowych. Całość ⇶ [3]
Zastosowania
Najbardziej typowe zastosowania to przykładanie świeżego korzenia lub rozgniecionych części rośliny na obrzęki, stwardnienia i miejscowe bóle. Maceraty wodne stosowano dla rozpuszczania zastojów, łagodzenia bólów i ognisk zapalnych.
Łuskiewnik zawiera związki halucynogenne. Przedawkowanie może powodować senność, zapadanie w pół sen, nawet zatrucie. Należy zachować środki ostrożności, dokładnie zapoznać się z działaniem. Zasięgnąć wiedzy u doświadczonych zielarzy.
Kłącza są sprzedawane w sklepach zielarskich w Rosji i Kazachstanie wraz z podanymi recepturami. Poniższe przepisy pochodzą ze sklepu zielarskiego med-lavka.kz
Odwar z łuskiewnika
Łyżeczkę rozdrobnionego surowca zalać 250 ml przegotowanej wody. Gotować 5 minut, odstawić na godzinę i przecedzić. Stosuje się pół szklanki 2 razy dziennie. Dla wyregulowania owulacji, poprawy napięcia mięśni macicy 100 ml dwa razy dziennie.
Odwar z kłączy
Łyżkę rozdrobnionych suszonych kłączy podziemnych zalać 250 wody, gotować pod przykryciem 20 minut i przecedzić. Stosuje się pół szklanki 2 razy dziennie przez miesiąc.
Nalewka
50 g rozdrobnionego surowca zalać 0,5 litra wódki. Ostawić na 30 dni w ciemne miejsce. Stosuje się 15-20 kropli 2-3 razy dziennie rozcieńczone w 50 ml wody, pół godziny przed posiłkiem.
The post Łuskiewnik różowy – cudowny uzdrowiciel appeared first on Sekrety-zdrowia.org.