Doskonale znana pianistka i pedagog akademicki dr Magdalena Baczewska, wybitny polski historyk i eseista prof. Andrzej Chwalba oraz pisarz i krytyk literacki Wojciech Wencel zostali uhonorowani specjalnymi nagrodami przyznanymi przez Instytut Piłsudskiego w Ameryce.
Wojtek Maślanka
„Wybór kandydatów to pewna droga, która trwa wiele miesięcy. Zawsze szukamy osób wyjątkowych, które odznaczają się umiejętnościami i osiągnięciami w swoich dziedzinach, a jednocześnie w różny sposób są związane, a często także zaprzyjaźnione z Instytutem Piłsudskiego – wyjaśniła w rozmowie z „Nowym Dziennikiem” jego prezes i dyrektor wykonawcza dr Iwona Korga. „To jest ta nić, która dla mnie jest bardzo ważna” – dodała nasza rozmówczyni, podkreślając, że dzięki temu honorowane są najbardziej zasłużone i wartościowe osoby. Tegoroczna Gala Nagród Instytutu Piłsudskiego odbyła się 23 października i miała miejsce w pięknej sali Giando on the Water na Williamsburgu. Wśród gości specjalnych, prócz wyróżnionych osób, wzięli w niej udział m.in.: Stały Przedstawiciel RP przy Narodach Zjednoczonych w Nowym Jorku – ambasador Krzysztof Szczerski, konsul generalny Mateusz Sakowicz, przedstawiciele Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej, na czele z przewodniczącym jej Rady Dyrektorów Krzysztofem Matyszczykiem, wiceprezes Centrum Polsko-Słowiańskiego Zbigniew Solarz, prezes Centrali Polskich Szkół Dokształcających dr Dorota Andraka, dyrektor Muzeum Historii Polski Marcin Napiórkowski oraz członkowie Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce na czele z Zygmuntem Bielskim. Obecni byli także członkowie Rady Instytutu Piłsudskiego oraz jego pracownicy i sympatycy. Galę krótkim recitalem uatrakcyjnił znany saksofonista jazzowy Krzysztof Medyna. Przeprowadzono także tzw. cichą aukcję, z której dochód przeznaczono na działalność Instytutu Piłsudskiego.
WRĘCZENIE NAGRÓD
Uroczystość prowadziła dr Iwona Korga, prezes i dyrektor wykonawcza Instytutu Józefa Piłsudskiego wraz z członkinią jego Rady Alicją Winnicką. W trakcie części oficjalnej odbyła się prezentacja laureatów nagród, ceremonia ich wręczenia, a także wygłoszono kilka przemówień. Prowadzące uroczystość przybliżyły również informacje na temat instytutu, jego działalności i misji. „Instytut Piłsudskiego w Ameryce od wielu lat służy Polsce i Polonii, osiągnął sukcesy i prestiż, kierując się w swoich działaniach patriotyzmem oraz promuje historię i kulturę Polski w Stanach Zjednoczonych – podkreśliła jego szefowa, dodając, że obecnie jest to nowoczesna instytucja naukowo-edukacyjna, z bogatym archiwum, biblioteką naukową, galerią sztuki i zbiorem pamiątek historycznych. „Naszą misją jest zachowanie polskiego dziedzictwa oraz szeroko pojęta edukacja” – dodała dr Iwona Korga.
Po krótkim wstępie odbyła się ceremonia uhonorowania zasłużonych osób. Podczas tegorocznej gali wręczono trzy wyróżnienia: Wacław Jędrzejewicz History Award otrzymał prof. Andrzej Chwalba, historyk i eseista, profesor nauk humanistycznych raz długoletni wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, Ignacy Paderewski Arts and Music Award wręczono pianistce i pedagog z Columbia University dr Magdalenie Baczewskiej, natomiast Joseph Conrad Literature Award za książki „Sens ponad klęską” oraz „Rycerz i faun” otrzymał poeta, pisarz i krytyk literacki Wojciech Wencel. Laureaci tych prestiżowych nagród byli bardzo wdzięczni Radzie Instytutu Piłsudskiego za otrzymane wyróżnienia. Wygłosili także krótkie przemówienia. Prof. Andrzej Chwalba zwrócił uwagę na znaczenie Instytutu Piłsudskiego w promocji polskiej historii i kultury. „W ciągu kolejnych dziesięcioleci stał się on jedną z najważniejszych instytucji polskich poza Rzeczpospolitą, otwartą na świat, zwłaszcza na Amerykanów oraz Amerykanów polskiego pochodzenia. Z instytutu o profilu głównie archiwalnym i bibliotecznym stał się instytucją promocji polskiej kultury i polskich dziejów” – podkreślił laureat Wacław Jędrzejewicz History Award.
Z kolei dr Magdalena Baczewska zwróciła uwagę m.in. na znaczenie twórczości Fryderyka Chopina w podtrzymaniu polskiej tożsamości. „Muzyka Fryderyka Chopina to nie tylko piękne dźwięki rozbrzmiewające w paryskich salonach. To była polityczna broń, polityczna deklaracja oraz oznaka oporu politycznego i podnoszenia świadomości na temat polskiej sprawy za granicą” – stwierdziła uznana pianistka i pedagog. Wspomniała też o zasługach patrona nagrody, którą otrzymała – Ignacego Jana Paderewskiego. „Być może jest to najbardziej fascynująca postać wśród dawnych polskich muzyków. To ktoś, kto stał się prawdziwą supergwiazdą, która otrzymywała astronomiczne honoraria i wszystko przekazała na rzecz Polski” – zaznaczyła Magdalena Baczewska. Zaznaczyła też, że urodził się w 1860 roku, kiedy Polska nie istniała na mapie Europy, co jeszcze bardziej podkreślało jego miłość do ojczyzny.
Natomiast Wojciech Wencel przybliżył zebranym swoich poetyckich idoli i zarazem bohaterów jego książek. Wspominał o emigracyjnym życiu Jana Lechonia i Kazimierza Wierzyńskiego, którzy – jak podkreślił – dzięki językowi poetyckiemu, który funkcjonuje poza czasem, są mu bliżsi niż współcześni poeci. „Podzielam ich system wartości, który Wierzyński wyraził piękną frazą, że: 'Tym się tylko żyje, za co się umiera’. To znaczy, że istnieje coś za co warto oddać życie, i tylko wtedy żyje się naprawdę” – podkreślił laureat Joseph Conrad Literature Award. Zaznaczył też, że wyróżnienie to ma dla niego szczególne znaczenie ponieważ w tym roku obchodzi 30-lecie dojrzałej twórczości, licząc od wydania swojego pierwszego tomiku wierszy. Zachęcił także do czytania poezji. „Mam nadzieję, że przypomną sobie państwo wiersze Wierzyńskiego i Lechonia, którzy przez lata byli sumieniem emigracji” – dodał na zakończenie.
Po ceremonii wręczenia nagród, krótkie przemówienie wygłosił ambasador Krzysztof Szczerski. Stały Przedstawiciel RP przy Narodach Zjednoczonych w Nowym Jorku pogratulował laureatom otrzymanych wyróżnień, a także polecił ich twórczość. Zwrócił też uwagę na pewien związek pomiędzy laureatami, a patronami nagród, które otrzymali. „To jest pewna sztafeta pokoleń polskiej kultury, polskiej nauki i polskiego myślenia: Jędrzejewicz-Chwalba, Paderewski-Baczewska, Conrad-Wencel. To pokazuje, że polska kultura, polska nauka i polska myśl żyje, że były wybitnie postaci w historii i są wybitne postaci dzisiaj” – stwierdził dyplomata. Przekazał także podziękowanie za zaproszenie i gratulacje dla organizatorów Gali Nagród. „Życzę Instytutowi Piłsudskiego żeby trwał, żeby był przykładem dobrej sztafety pokoleń oraz przekazywania tego co najcenniejsze” – dodał ambasador Krzysztof Szczerski.
Pod koniec części oficjalnej dr Artur Kowalski, wiceprezes Instytutu Piłsudskiego wraz z jego Radą i pracownikami złożył gratulacje i wręczył piękny bukiet kwiatów dr Iwonie Kordze z okazji jej nominacji na przyszłorocznego Wielkiego Marszałka Parady Pułaskiego. Gratulacje i kwiaty przekazali jej także przedstawiciele innych organizacji uczestniczący w uroczystości.
LAUREACI NAGRÓD
„Czuję się niesamowicie doceniony i wyróżniony ponieważ ta nagroda jest bardzo cenna. W dodatku nie jest on przyznawana zbyt często, bo co dwa lata, i wręczana jest znakomitościom polskiej kultury i historii. Splendoru dodają jej także patroni, czyli z jednej strony prof. Wacław Jędrzejewicz, a z drugiej Józef Piłsudski” – powiedział „Nowemu Dziennikowi” prof. Andrzej Chwalba, historyk, eseista oraz długoletni wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zwrócił też uwagę na znaczenie Instytutu Piłsudskiego. „Cieszę się, że znakomicie się rozwinął. Przetrwał trudne lata 70. i 80. ubiegłego wieku ze względu na brak kontaktu z krajem. Ważne jest również, że wiele mądrych osób o szlachetnym sercu chce z nim współpracować i dostrzegają to, że w instytucji tej są takie zasoby, których gdzie indziej się nie znajdzie. Dotyczy to nie tylko wiadomości na temat marszałka Piłsudskiego, ale także historii najnowszej. Dlatego nagrody przyznawane przez Instytut Józefa Piłsudskiego, który jest silną jednostką intelektualno-kulturową, są bardzo cenne” – stwierdził laureat Wacław Jędrzejewicz History Award.
Prof. Andrzej Chwalba to wybitny polski historyk i eseista, profesor nauk humanistycznych i długoletni wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego. Specjalizuje się w historii XIX i XX wieku, w relacjach polsko-rosyjskich, w dziejach najnowszych Polski oraz w historii Krakowa. Jego publikacje – zarówno naukowe, jak i popularyzatorskie – wpłynęły na współczesne postrzeganie polskiej historii. Jego książki cieszą się zarówno uznaniem krytyków, jak i czytelników – od podręcznika akademickiego po świeże i odważne spojrzenie na relacje z Rosją w książce „Polska–Rosja. Historia obsesji, obsesja historii”.
Radości z otrzymanego wyróżnienia nie kryła także dr Magdalena Baczewska. „Jestem wzruszona i zaszczycona, że mogłam być nagrodzona wśród tak wybitnych żyjących osób oraz w imieniu postaci historycznych będących symbolami naszego dziedzictwa narodowego i zarazem patronami tych nagród. Ignacy Jan Paderewski jest niezwykle bliski mojemu sercu. Jest osobą, która narodziła się w nieistniejącym kraju, walczyła o jego wolność, a po kilkudziesięciu latach została jego premierem. Dla mnie jest to coś niesamowitego. To tworzenie wyobrażenia polskości, która staje się ciałem w jego życiu. Był człowiekiem o niesamowitej szczodrości ducha i filantropii, który nieustannie walczył o Polskę oraz piękno naszej kultury i historii” – powiedziała nam po zakończeniu ceremonii laureatka Ignacy Paderewski Arts and Music Award.
Dr Magdalena Baczewska jest znaną pianistka, klawesynistką i pedagogiem. Naukę gry na fortepianie rozpoczęła w wieku pięciu lat w rodzinnych Katowicach. Mając dwanaście lat zadebiutowała jako solistka z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Śląskiej. Jako maturzystka została zaproszona na studia w Nowym Jorku. Zdobyła tytuł magistra, a następnie zrobiła doktorat w Manhattan School of Music. Występowała w wielu renomowanych salach koncertowych na całym świecie. Od 2014 roku jest dyrektorem Music Performance Program na wydziale muzycznym Columbia University w Nowym Jorku. Wydała także kilka płyt z klasyczną muzyką polską. Nagrała również serię albumów „Music for Dreams” we współpracy z zespołem medycznym Bluesleep, zajmującym się badaniami i leczeniem zaburzeń snu. Magdalena Baczewska jest doskonale znana polonijnej publiczności, a z Instytutem Piłsudskiego współpracuje od 2010 roku.
Również poeta i krytyk literacki Wojciech Wencel był bardzo dumny z otrzymanej nagrody. „Dla mnie to przede wszystkim spotkanie z legendą Instytutu Piłsudskiego, który w czasie wojny i podczas politycznej emigracji w okresie powojennym odgrywał bardzo ważną rolę, zwłaszcza dla pisarzy takich jak Kazimierz Wierzyński i Jan Lechoń, o których pisałem biografie – wyjaśnił nasz rozmówca. – Ja bezinteresownie postanowiłem przybliżyć ich twórczość polskim czytelnikom oraz opowiedzieć ich historię o wygnaniu z Polski, życiu na obczyźnie i dramacie jakiego doświadczyli, bo przecież Lechoń skończył śmiercią samobójczą. Poza tym życie na emigracji było bardzo trudne dla poetów dwudziestolecia międzywojennego, którzy nagle z tego otaczającego ich splendoru w Polsce spadli w szarzyznę emigracyjnej codzienności zdominowanej przez biedę” – podkreślił laureat Joseph Conrad Literature Award, którą otrzymał za książki „Sens ponad klęską” oraz „Rycerz i faun”. „Dla mnie ta nagroda jest niespodzianką, bo gdy pisałem te książki i czytałem o Instytucie Józefa Piłsudskiego nie spodziewałem się, że za rok, czy dwa znajdę się w Stanach Zjednoczonych i będę odbierał takie prestiżowe wyróżnienie. Jednak tak się stało i jestem z tego powodu bardzo szczęśliwy” – zaznaczył nasz rozmówca.
Wojciech Wencel jest poetą, eseistą, felietonistą oraz autorem biografii literackich. Od czasu debiutu opublikował czternaście tomów poetyckich. Jego twórczość cechuje klasycyzm formy, duchowość chrześcijańska oraz głęboka refleksja nad historią Polski, wpisując się jednocześnie w nurt postromantyczny. Oddaje także szczególne piękno umiłowania ojczyzny, która tak ciężko była doświadczana. Wojciech Wencel to również ceniony autor monumentalnych biografii literackich o Kazimierzu Wierzyńskim, Janie Lechoniu oraz Stanisławie Balińskim. Jest także laureatem wielu prestiżowych nagród literackich i wyróżnień.
Artykuł Sztafeta pokoleń polskiej kultury, nauki i myśli pochodzi z serwisu Nowy Dziennik.