Dzień 13 kwietnia jest obchodzony i upamiętniany jako Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Od kilkudziesięciu lat Okręg Toronto KPK organizuje uroczystości przypominające to ludobójstwo Polaków, oddając hołd zamordowanym w Katyniu, a od 2010 r. również ofiarom tragedii smoleńskiej. Te dwa wydarzenia są ze sobą tragicznie związane – „Bez Zbrodni Katyńskiej nie byłoby Tragedii Smoleńskiej”.
Tegoroczne uroczystości odbyły się właśnie 13 kwietnia, w przypadającą w tym dniu Niedzielę Palmową. Rozpoczęto je uroczystą Mszą Św. w kościele św. Kazimierza, poświęconą modlitwie w intencji Ofiar tych tragicznych wydarzeń. Mszy św. przewodniczył proboszcz o. Janusz Błażejak OMI. W Mszy Św., wraz ze zgromadzonymi wiernymi, uczestniczyły organizacje kongresowe ze sztandarami i harcerze. Ołtarz zdobiły motywy sakralne obok napisów o zbrodni katyńskiej. Frontowe ławki zajęli zaproszeni goście z Konsulem Generalnym RP w Toronto p. Markiem Ciesielczukiem, członkowie Zarządu KPK OT oraz młodzież i dzieci z barwnymi palmami.
Po Mszy Św. o godz. 13:00 u stóp Pomnika Katyńskiego odbyły się oficjalne uroczystości prowadzone przez Prezesa KPK OT Jana Cytowskiego. Przed rozpoczęciem uroczystości Prezes KPK OT w towarzystwie Konsula Generalnego RP w Toronto złożył kwiaty przed Obeliskiem Smoleńskim. Kilka osób złożyło zapalone znicze.
Po powitaniu zgromadzonych i krótkim wprowadzeniu, uwzględniając żałobny charakter uroczystości, prowadzący poprosił o modlitwę. Siostra Bogusława z Domu Kopernika odmówiła modlitwę polecając Miłosierdziu Bożemu dusze bohaterów polskich zdradziecko zabitych i pogrzebanych w dołach śmierci wiosną w 1940 r. we wszystkich miejscach znanych i nieznanych. Kontynuując, o. Jacek Cydzik z Rodziny Radia Maryja, przedstawił drogę zamordowanych w Katyniu, genezę tego mordu oraz proces zakłamywania, fałszowanie tej zbrodni i zrzucanie odpowiedzialności państwa sowieckiego na innych.
Po wspólnym odśpiewaniu hymnów Polski i Kanady prowadzący uroczystość prezes J. Cytowski przedstawił gości honorowych, wymieniając konsula Marka Ciesielczuka, prezesa Koła Byłych Żołnierzy AK weterana Stanisława Woźniaka, prezesa KPK Dominika Roszaka, kandydatów do władz federalnych z rejonu High Park Władysława Lizonia i Karima Bardeesy-ego, młodzież ze szkoły im. Gen. Hallera z dyrektor Sylwią Krupą oraz p. Lucjana Conrada, który był przewodniczącym Komitetu Budowy Pomnika Katyńskiego w Toronto, odsłoniętego w 1980 r. Przedstawiając p. Conrada, prezes J. Cytowski omówił krótką historię powstania koncepcji budowy pomnika oraz kontrowersji i trudności szczególnie ze strony ambasady sowieckiej i polskiej w tym czasie.
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item1 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-01-IMG_1363-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item2 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-02-IMG_1018-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item3 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-03-82eb509b-7336-4c29-879d-a5ea232c7237-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item4 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-04-IMG_1046-e1745269927761-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item5 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-05-IMG_1051-e1745269955833-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item6 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-06-IMG_1078-e1745269966808-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item7 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-06aIMG_1209-e1745269978442-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item8 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-07-IMG_1365-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item9 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-08-58774d72-0f21-43f5-b3f7-da49ebf478aa-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item10 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-09-IMG_1088-e1745269990501-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item11 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-10-84c5f047-4d0f-4473-b497-c0c30c20623b-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item12 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-11-IMG_1101-e1745270000788-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item13 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-12-IMG_1106-e1745270012218-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item14 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-13-Image-1-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item15 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-14-IMG_1135-e1745270028856-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item16 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-15-IMG_1152-e1745270040391-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item17 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-16-IMG_1157-e1745270054533-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item18 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-17-8fd8bd02-5ece-4caf-9b38-b6d05f26c008-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item19 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-18-IMG_1177-e1745270069413-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item20 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-19-IMG_1179-e1745270080999-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item21 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-20-IMG_1377-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item22 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-21-IMG_1384-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item23 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-22-IMG_1258-e1745270126879-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
#tdi_1 .td-doubleSlider-2 .td-item24 {
background: url(https://www.goniec.net/wp-content/uploads/2025/04/Katyn-2025-23-IMG_1206-e1745270172279-80×60.jpg) 0 0 no-repeat;
}
W imieniu Placówki 114 Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej z Toronto, Zarząd Główny SWAP w Ameryce uhonorował pana Lucjana Conrada za wybitne zasługi w budowie Pomnika Katyńskiego. Medal pamiątkowy i dyplom wręczył komendant Placówki 114 Adam Dawidek. Wyrażając podziękowanie, pan Conrad powiedział o dwudziestoletnich trudach i zmaganiach, aby w 1974 r. dostać pozwolenie na budowę pomnika. Pomnik Katyński jest częścią torontońskiego krajobrazu od 1980 r.
Kulminacyjnym momentem uroczystości była ceremonia składania kwiatów, wieńców i zniczy pod Pomnikiem Katyńskim. W imieniu władz Rzeczypospolitej Polskiej wieniec złożył Konsul Generalny RP w Toronto Marek Ciesielczuk. Kolejno kwiaty i wieńce składali: Prezes Koła Byłych Żołnierzy Armii Krajowej Stanisław Woźniak, Prezes Zarządu Głównego KPK Dominik Roszak, Marta i Jarosław Romaniuk reprezentujący Okręg Mississauga KPK i Rodzinę Katyńską, Prezes Okręgu Toronto KPK Jan Cytowski i Wiceprezes Aniela Gańczak, Dyrektor Domu Kopernika Aleksandra Grzeszczuk z s. Bogusławą i s. Dominiką oraz liczne organizacje zrzeszone w KPK OT i osoby prywatne.
Następnie zostały wygłoszone krótkie przemówienia:
W swoim przemówieniu konsul generalny p. Marek Ciesielczuk oddał hołd ofiarom zbrodni katyńskiej i katastrofy smoleńskiej. Wyraził uznanie dla środowiska polonijnego w Toronto za kontynuowanie takich uroczystości i podtrzymywanie polskości. Łączy nas z Polską oddawanie czci i chwały tym, którzy zginęli w służbie państwa polskiego. Cześć ich pamięci.
Prezes KPK Dominik Roszak mówił o spoczywającym na nas obowiązku pamięci, obowiązku przekazywania historii młodszym, składania hołdu wszystkim ofiarom zbrodniczego systemu, takim jak ci, którzy spoczywają w dolach śmierci Katynia. Wspomniał Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z Małżonką i 94 członków delegacji rządowej, którzy zginęli w Smoleńsku 15 lat temu. Przypomniał, że premier Kanady Stephen Harper ogłosił wtedy Dzień Żałoby Narodowej w Kanadzie w solidarności z narodem polskim. Podziękował Okręgowi Toronto KPK za zorganizowanie uroczystości, a harcerzom, weteranom, nauczycielom, organizacjom polonijnym i wszystkim zgromadzonym za uczestnictwo w tych uroczystościach.
W końcowym wystąpieniu prezes J. Cytowski nawiązał do historycznego sąsiedztwa z Polską dwóch sąsiadów o imperialnych tradycjach i predyspozycjach, Niemiec i Rosji.
Mówił: – Nienawiść do odrodzonej po 1918 r. Polski łączyła naszych sąsiadów. Kiedy niemieckimi nabojami, a radziecką ręką, mordowano polskich oficerów w Katyniu, również okupant niemiecki rozstrzeliwał Polaków w Palmirach, Wawrze i licznych miejscach okupowanej Polski.
Można zadać pytanie, co łączy Katyń i Smoleńsk? Poza geografią, Katyń jest kilkanaście kilometrów od Smoleńska, ale łączy je zakłamanie i brak prawdy. Archiwa rosyjskie nadal ukrywają akta mordu katyńskiego, wiele grobów jest nieodnalezionych. A Smoleńsk? Jest więcej pytań niż odpowiedzi. Wrak samolotu i inne dowody katastrofy dalej są w Rosji. Wiele zrobiono, aby niewiele zrobić w rzetelnym wyjaśnieniu przyczyn, a może i sprawców katastrofy.
Zarówno Katyń jak i Smoleńsk to urwany pokoleniowy łańcuch polskich elit intelektualno-politycznych. Słowem, jako społeczeństwo, odczuwamy zbrodnię katyńską do dzisiaj.
Zamykając uroczystość Prezes Jan Cytowski podziękował p. Marianowi Kowalskiemu za pomoc przy nagłośnieniu i wszystkim uczestnikom za udział.
Krystyna Sroczyńska, Komisja Informacji KPK OT.
Fot. Aniela Gańczak i Marian Kowalski
The post Z życia Kongresu Polonii Kanadyjskiej – Okręg Toronto. 85. Rocznica Mordu Katyńskiego i 15. Rocznica Tragedii Smoleńskiej. appeared first on Goniec.