National Security Strategy 2002 – kiedy preemption stało się doktryną USA
17 września 2002 roku administracja George’a W. Busha opublikowała nową National Security Strategy of the United States of America. Dokument powstał rok po zamachach z 11…
Kategoria: stolikwolnosci.org
Mandate for Leadership – jak Heritage przygotował plan dla administracji Reagana
Ronald Reagan wygrał wybory prezydenckie 4 listopada 1980 roku. Nowa administracja miała przejąć władzę dopiero w styczniu, ale część programu działania czekała już w formie gotowego…
RAND i Wietnam – jak próbowano zmierzyć wojnę
W połowie lat 60. amerykańska wojna w Wietnamie była prowadzona nie tylko przez żołnierzy, pilotów i oficerów sztabowych. W konflikt coraz głębiej wchodziło również zaplecze złożone…
Team B – eksperyment, który zakwestionował analizy CIA o ZSRR
W 1976 roku amerykański wywiad przeprowadził nietypowy eksperyment. Grupie ekspertów spoza standardowego procesu analitycznego udostępniono tajne materiały dotyczące potencjału militarnego Związku Radzieckiego. Mieli otrzymać dostęp do…
NSC-68 – jak USA zdefiniowały strategię zimnej wojny
14 kwietnia 1950 roku do amerykańskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego trafił dokument oznaczony klauzulą „Top Secret”. Nosił techniczny tytuł United States Objectives and Programs for National Security,…
A Clean Break – Irak, Syria i nowa strategia Izraela z 1996 roku
W 1996 roku, krótko po objęciu urzędu premiera Izraela przez Benjamina Netanjahu, grupa amerykańskich analityków przygotowała dokument zatytułowany A Clean Break: A New Strategy for Securing…
Which Path to Persia – scenariusze USA wobec Iranu
W czerwcu 2009 roku Saban Center for Middle East Policy przy Brookings Institution opublikował ponad 160-stronicową analizę dotyczącą jednego problemu: co Stany Zjednoczone mogą zrobić z…
War and Peace Studies – jak planowano świat po II wojnie światowej
12 września 1939 roku, zaledwie jedenaście dni po niemieckim ataku na Polskę, przedstawiciele Council on Foreign Relations – Hamilton Fish Armstrong i Walter H. Mallory –…
Nowa Atlantyda. Kto projektuje świat, w którym mamy żyć?
Władza potrzebuje czegoś więcej niż ustaw, pieniędzy i aparatu przymusu. Potrzebuje opowieści, która przekona ludzi, że jej porządek jest słuszny, jej ambicje konieczne, a jej decyzje…
Od „piramidy przywilejów” do „platformy partnerstwa”
Idee suwerennej równości i prawa międzynarodowego wprowadzone przez europocentryczny ład westfalski w 1648 roku nie wytrzymały konfrontacji z interesami najsilniejszych aktorów. Amerykański badacz Leon Gross skonstatował,…
Inżynieria zgody – Bernays, Lippmann i narodziny nowoczesnej propagandy
31 marca 1929 roku podczas wielkanocnej parady na Piątej Alei w Nowym Jorku grupa młodych kobiet wyciągnęła papierosy i zapaliła je w obecności reporterów oraz fotografów….
Społeczeństwo do przebudowy. Kto dał władzy prawo decydować za nas?
Najwygodniejszy obywatel to taki, który płaci i nie pyta o rachunek. Przyjmuje kolejne decyzje jako konieczność, a kiedy dostrzega ich skutki, słyszy, że na dyskusję jest…
Od Stonewall do Davos – jak LGBTQ weszło do globalnych instytucji
W styczniu 2016 roku w Davos podczas Światowego Forum Ekonomicznego odbyła się dyskusja, która okazała się ważnym momentem w przenoszeniu postulatów LGBT z poziomu aktywizmu społecznego…
Peter Buxtun – człowiek, który ujawnił badanie Tuskegee
Latem 1972 roku do Associated Press trafiły dokumenty dotyczące programu prowadzonego przez amerykańską służbę zdrowia publicznego. Nie opisywały tajnego laboratorium, nowej broni biologicznej ani operacji wywiadowczej….
Pranie informacji – jak plotka zamienia się w „fakt medialny”
Najpierw pojawia się krótka wiadomość na niewielkim portalu. „Według osoby zaznajomionej ze sprawą planowane są poważne zmiany. Informacji nie udało się niezależnie potwierdzić”. Godzinę później drugi…
Iran-Contra – broń dla Iranu, pieniądze dla Contras i tajna wojna Reagana
21 listopada 1986 roku w siedzibie Rady Bezpieczeństwa Narodowego rozpoczęło się niszczenie dokumentów. John Poindexter zniszczył podpisane wcześniej tajne upoważnienie prezydenta, a Oliver North przepuszczał przez…
Co tam Panie w Polityce? cz. XXXIV
Świat na zakręcie nowej epoki geopolitycznej Stoimy u progu fundamentalnych zmian, które redefiniują dotychczasowy porządek globalny. Architektura bezpieczeństwa Europy, mechanizmy kontroli przepływów finansowych oraz układ sił…
Wróg mojego wroga – jak Izrael uzbrajał Iran podczas wojny z Irakiem
W 1981 roku, niespełna dwa lata po rewolucji islamskiej, z Izraela do Iranu trafiały transporty uzbrojenia i części zamiennych. Według późniejszych ustaleń obejmowały działa przeciwpancerne, amunicję…
Mordechai Vanunu – Dimona, Mossad i tajemnica izraelskiej bomby atomowej
30 września 1986 roku Mordechai Vanunu wsiadł w Londynie do samolotu British Airways lecącego do Rzymu. Towarzyszyła mu kobieta przedstawiająca się jako Cindy. Poznał ją kilka…
Kathryn Bolkovac – handel ludźmi pod parasolem ONZ
9 października 2000 roku Kathryn Bolkovac wysłała wiadomość do ponad pięćdziesięciu osób pracujących przy międzynarodowej misji w Bośni. Wśród adresatów znajdował się Jacques Paul Klein, specjalny…
John Kiriakou – CIA, waterboarding i cena ujawniania tajemnic
10 grudnia 2007 roku John Kiriakou usiadł przed kamerą ABC News i powiedział coś, czego CIA przez lata nie chciała mówić publicznie wprost. Agencja stosowała waterboarding…
Iluzja większości – jak tworzy się wrażenie, że „wszyscy tak myślą”
Wyobraźmy sobie spotkanie dziesięciu osób. Dwie zdecydowanie popierają jakiś pomysł i mówią o tym głośno. Pozostałe osiem ma wątpliwości, ale nikt nie chce rozpoczynać sporu. Po…
Operacja Mockingbird – CIA, media i system wpływu
Przez lata „Operacja Mockingbird” stała się niemal synonimem tajnego sterowania mediami przez CIA. W internecie można znaleźć diagramy łączące agencję z największymi gazetami, stacjami telewizyjnymi, wydawcami…
Od MKUltra do programowania snów. Historia walki o ludzki umysł
Wieczór 16 grudnia 1997 roku. W japońskich mieszkaniach dzieci siedzą przed telewizorami i oglądają kolejny odcinek Pokémona. Nic nie zapowiada, że za chwilę zwykły seans zamieni…
Świat po resecie?
Film THX 1138 George’a Lucasa nie jest klasyczną opowieścią fabularną. To chłodny, laboratoryjny przekaz o świecie po amputacji człowieczeństwa. Minimalizm formy jest tu celowy, ponieważ sam…
O pieniądzu, odpowiedzialności i granicach posłuszeństwa. System, który nagradza zło
Pewnego dnia żona Ronalda Bernarda miała zadać mu proste pytanie: – Jeżeli naprawdę chcesz zmienić świat, od czego należałoby zacząć? Były uczestnik międzynarodowego świata finansów odpowiedział…
Framing – jak sposób przedstawienia informacji zmienia jej znaczenie
Rząd przeznacza dziesięć miliardów złotych na nowy program. Jedna redakcja pisze o „inwestycji w bezpieczeństwo”, druga o „kolejnych miliardach wydanych przez państwo”, trzecia o „wsparciu dla…
Najpierw cios, potem oskarżenie ofiary. Od Suwałk do niebezpiecznej narracji o Wołyniu
Na osiedlowym boisku w Suwałkach czternastoletni chłopiec schyla się po zrzucone okulary. Wtedy otrzymuje potężny cios w twarz. Traci przytomność. Z połamanymi kośćmi twarzoczaszki i dnem…
Oni mieli sztuczną inteligencję, zanim świat poznał jej nazwę. Ukryta historia technologii, wojny i systemu SAGE
Zanim pojawił się ekran dotykowy Wyobraźmy sobie, że jest rok 1958. Nie ma komputerów osobistych, telefonów komórkowych ani internetu. Telewizja dopiero wchodzi do domów, a przeciętny…
Ford Foundation – filantropia, kultura i polityka wpływu
Wpływ polityczny nie zawsze zaczyna się w parlamencie, ministerstwie albo gabinecie prezydenta. Czasem zaczyna się podczas posiedzenia komisji grantowej, która decyduje, jaki projekt otrzyma pieniądze, która…
Rockefeller Brothers Fund – jak rodzinny kapitał zamienia się w globalny wpływ
Rodzinne fortuny rzadko znikają wraz ze śmiercią ludzi, którzy je stworzyli. Mogą zostać podzielone między spadkobierców, ulokowane w kolejnych przedsiębiorstwach albo zamienione w instytucje zdolne działać…
Społeczeństwo bez więzi. Jak system zastąpił wspólnotę
System nie musi dziś niszczyć wspólnot w sposób bezpośredni. Nie potrzebuje represji ani zakazów. Wystarczy, że sprawi, iż przestaną być one konieczne. To subtelniejsza i skuteczniejsza…
Heurystyka emocji – kiedy strach, gniew i współczucie zastępują analizę
Na biurku redaktora leżą trzy materiały dotyczące tego samego zdarzenia: nagranie pokazujące moment ataku, zdjęcie poszkodowanego dziecka i dane zestawiające ten przypadek z podobnymi incydentami z…
Sondaże jako narzędzie wpływu – czy badania opinii mierzą nastroje, czy je kształtują
W niedzielę jedna partia otrzymuje w sondażu 31 procent poparcia, druga 29 procent. W poniedziałek pierwsza zostaje ogłoszona liderem, jej przedstawiciele częściej pojawiają się w mediach,…
Agenda-setting – jak media decydują, o czym myślimy
Otwieramy rano dwa portale informacyjne. Na pierwszym dominują ceny, kredyty i sytuacja gospodarcza. Drugi prowadzi relację z kolejnego konfliktu politycznego. Trzeci pokazuje przestępczość, migrację i bezpieczeństwo…
Globalny Monolit: Architektura sterowanego chaosu
Czym jest Nowy Porządek? Współczesny świat ulega fundamentalnej transformacji, w której tradycyjne pojęcie suwerenności państw narodowych staje się jedynie fasadą dla mas. Koncepcja „Globalnego Monolitu” odnosi…
Spirala milczenia – dlaczego ludzie boją się mówić, co myślą
Spotkanie trwa już ponad godzinę. Prowadzący przedstawia rozwiązanie, które wyraźnie budzi wątpliwości, ale po każdym pytaniu w sali zapada cisza. Jedna osoba nie zabiera głosu, ponieważ…
Moralna panika – jak tworzy się społeczne poczucie zagrożenia
Wiosną 1964 roku brytyjskie kurorty stały się sceną starć dwóch młodzieżowych subkultur: modów i rockersów. Dochodziło do bójek, zatrzymań i zniszczeń, ale lokalne incydenty szybko przestały…
Polaryzacja społeczna – komu służy wojna plemion?
Wystarczy jedna wiadomość, nagranie albo wypowiedź polityka. Po kilku minutach internet dzieli się na dwa obozy. Jedni widzą skandal, drudzy prowokację. Jedni domagają się natychmiastowej reakcji,…
Anatomia upadku
Współczesny dyskurs geopolityczny ulega paraliżowi z powodu fundamentalnego błędu diagnostycznego. Debata publiczna, uwięziona w matrycy plemiennych sporów, postrzega kryzysy instytucjonalne, demograficzne czy gospodarcze jako efekty jednostkowych…
Traktat paryski 1951 – Europejska Wspólnota Węgla i Stali jako początek integracji
Wiosną 1950 roku Europa nadal bardziej przypominała pobojowisko niż kontynent zmierzający ku politycznej jedności. Od zakończenia II wojny światowej minęło zaledwie pięć lat. Niemcy pozostawały podzielone,…
Ekspert medialny – autorytet, format telewizyjny czy narzędzie wpływu
W telewizyjnym studiu wszystko dzieje się szybko. Prowadzący zadaje pytanie, pasek informacyjny podpowiada kierunek rozmowy, a zaproszony ekspert ma kilkadziesiąt sekund, by wyjaśnić temat, nad którym…
The Dark Enlightenment: Od demoliberalizmu do technofeudalizmu
W popkulturze Dolina Krzemowa wciąż bywa przedstawiana przez pryzmat swojej założycielskiej mitologii – jako kraina ufundowana na kontrkulturowym micie buntu, gdzie genialni wizjonerzy w garażach tworzą…
Basel I, II i III – jak globalnie reguluje się banki
Większość ludzi ocenia bank przez oprocentowanie kredytu, wysokość prowizji, wygląd aplikacji albo liczbę placówek. Tymczasem o tym, jak wiele bank może pożyczyć, jakie aktywa opłaca mu…
Internet za okazaniem dokumentu
Najpierw patostreaming, później weryfikacja wieku, cyfrowa tożsamość i blokowanie domen. Każde rozwiązanie przedstawiane jest osobno. Dopiero po połączeniu kropek widać powstającą infrastrukturę kontroli dostępu do informacji….